Całkowity koszt zakupu

Całkowity koszt zakupu, zwany również czasem całkowitym kosztem nabycia lub posiadania, jest koncepcją w teorii zakupów, mającą na celu bardziej dogłębną i szerszą analizę decyzji zakupowych w kontekście firmy jako całości. Koncepcja ta zakłada, że przed podjęciem decyzji o zakupie nie możemy ograniczać się do porównania ceny samego produktu czy też usługi, ale musimy wziąć pod uwagę również następujące czynniki (wszystkie lub niektóre):

  • koszt dostawy,
  • koszt instalacji,
  • minimalna wielkość zamówienia i związany z nią koszt finansowania zapasu,
  • koszt obsługi zamówienia,
  • koszt napraw / serwisowania w okresie eksploatacji (koszt utrzymania),
  • koszt transportu,
  • koszt użytkowania (paliwa, mediów),
  • koszt poszukiwania i aprobowania dostawcy,
  • koszt finansowania zakupu.

Koncepcja ta jest stosowana zwłaszcza w przypadku pozyskiwania produktów lub usług o dużym stopniu złożoności, albo produktów eksploatacyjnych, w przypadku których koszt eksploatacji nierzadko przewyższa początkowy koszt zakupu.

Prześledźmy poniższy przykład nabycia lodówki. Po wstępnym rozeznaniu doszliśmy do wniosku, że pod uwagę będziemy brać 3 modele, których podstawowe parametry zestawiłem w poniższej tabeli. Wszystkie 3 modele mają te same gabaryty, pojemność lodówki i zamrażarki, oraz te same funkcje.

Calkowity koszt zakupu 4

Na pierwszy rzut oka można pokusić się o stwierdzenie, że najekonomiczniejszym zakupem będzie lodówka producenta I, która jest nieco tańsza od modelu producenta B i znacznie tańsza od modelu producenta S. Czy jednak tak rzeczywiście jest?

W toku dalszych rozważań przyjmijmy następujące założenia:

  • planujemy eksploatować nasz nowy nabytek przez najbliższe 7 lat,
  • aby ubezpieczyć się od nieplanowanych kosztów związanych z awariami, zamierzamy wykupić tzw. plan serwisowy (szczerze powiedziawszy, nie wiem, czy w Polsce producenci lodówek już takowe oferują, ale nawet jeśli jeszcze nie, to myślę, że jest to tylko kwestia czasu),
  • energia elektryczna kosztuje nas 0,5723 zł/kWh i zakładamy, że w okresie eksploatacji lodówki jej koszt się nie zmieni (co jest mało prawdopodobne, ale znacznie uprości nam obliczenia).

Jak możemy zauważyć w powyższej tabeli, lodówka producenta I, mimo, że jest najtańsza, objęta jest jedynie rocznym okresem gwarancyjnym. W jej przypadku więc musielibyśmy wykupić plan serwisowy na 6 lat, podczas gdy w przypadku modeli B i S plan serwisowy potrzebny byłby nam na 5 lat.

W przypadku lodówek B i I musimy wziąć pod uwagę również koszt dostawy w wysokości 50 zł, podczas gdy lodówka S dostarczana jest gratis.

Aby obliczyć wszystkie koszty związane z planowanym nabytkiem, musimy więc wziąc pod uwagę:

  • koszt zakupu,
  • koszt dostawy,
  • koszt serwisowania po okresie gwarancji,
  • koszt energii elektrycznej.

Zestawmy wszystkie te koszty w postaci tabeli:

Calkowity koszt zakupu 5

Po zsumowaniu wszystkich kosztów i obliczeniu całkowitego kosztu zakupu okazuje się, że lodówka producenta I, mimo iż będzie nas kosztować najmniej pieniędzy w momencie kupna, w całkowitym planowanym okresie eksploatacji okaże się bardziej kosztowna, niż lodówka producenta B. Wynika to w głównej mierze z wyższych w przypadku lodówki I kosztów serwisowania oraz wyższego zużycia energii elektrycznej.

Warto podkreślić również fakt, że w powyższym przykładzie koszt eksploatacji lodówki jest porównywalny, a w przypadku modelu producenta I wręcz wyższy od ceny zakupu. Dlatego właśnie warto zastanowić się przed podjęciem decyzji o zakupie, jakie dodatkowe (często ukryte) koszty będzie on generować.

Przykład lodówki jest dość trywialny. W przypadku zakupów bardziej skomplikowanych urządzeń czy wręcz grup urządzeń, powyższe rozważania mają charakter zasadniczy, a prawidłowe ich przeprowadzenie i wynikająca z nich decyzja bardzo często przesądzają o powodzeniu ekonomicznym całego przedsięwzięcia.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.